Nowości w leczeniu cukrzycy. Konferencja ISPAD.


Prof. Ewa Otto-Buczkowska

Prof. Ewa Otto-Buczkowska

W dniach  11-14  października  2018 roku  odbył się w  Hyderabad w  Indiach  44 th  Annual Meeting of the International  Society for Pediatric and Adolescent Diabetes (ISPAD).    

ISPAD jest to   organizacja diabetologów dziecięcych z całego świata.   Założona została w Paryżu  w roku 1974.    Jej współzałożycielem był znany diabetolog francuski prof. Henri Lestradet. 

ISPAD jest promotorem wielu międzynarodowych programów badawczych dotyczących diabetologii wieku rozwojowego, a także organizatorem czy współorganizatorem programów edukacyjnych dla personelu medycznego, młodocianych  chorych oraz ich opiekunów, zwłaszcza w krajach rozwijających się.   

 Coroczne konferencje, które odbywają się w różnych częściach świata poświęcone są weryfikacji aktualnej wiedzy na temat patogenezy i leczenia cukrzycy u młodocianych chorych. Wiele uwagi poświęcane jest  opracowywaniu nowych zaleceń wynikających z postępu wiedzy.  

W pracach ISPAD-u  aktywny udział biorą również    polscy diabetolodzy dziecięcy, którzy podzielili się swymi wrażeniami i wiedzą na spotkaniu diabetologów dziecięcych  z całej Polski, które odbyło się w dniach   26-27 października 2018r   w Warszawie.

Przy analizie przedstawionych na zjeździe prezentacji zwraca uwagę, że istnieją znaczne różnice w rodzaju problemów pomiędzy krajami rozwiniętymi  a krajami gdzie występują duże obszary biedniejsze.

Obowiązujące obecnie podstawowe zasady leczenia cukrzycy u młodocianych chorych w Polsce  spełniają wszystkie warunku zalecane przez organizacje światowe. W krajach rozwiniętych, w tym także w Polsce, główna uwaga diabetologów skupia się na opracowywaniu i wprowadzaniu w życie coraz doskonalszych technicznie metod monitorowania glikemii oraz stosowania wlewów insuliny tak, aby maksymalnie realizować projekt sztucznej trzustki i maksymalnie zwolnic pacjenta z konieczności samodzielnej kontroli tych procesów.

Drugim zagadnieniem realizowanym w tych krajach, także w Polsce, jest poszukiwanie metod prewencji rozwoju  procesów autoimmunizacji u osób genetycznie zagrożonych rozwojem cukrzycy typu 1.

Kolejny temat badań to doskonalenie metod różnicowania typów cukrzycy, w tym diagnostyka cukrzyc monogenowych.

W krajach rozwijających się problemem ciągle jest zabezpieczenie młodocianych pacjentów w podstawowe środki terapii cukrzycy. 

Jak wynika z analizy prezentowanych w czasie zjazdu materiałów w wielu krajach podstawowym problemem jest zabezpieczenie młodym pacjentom dostępu do nowoczesnych preparatów insuliny, podstawowych środków do wykonywania wielokrotnych wstrzyknięć, a także do prowadzenia podstawowej samokontroli.

Te problemy na szczęście mamy już za sobą.

Poważnym problemem prezentowanym przez kraje pozaeuropejskie było narastanie występowania cukrzycy typu 2 u młodocianych pacjentów, co wiąże się z problemem występowania otyłości w populacji rozwojowej. Niestety to zagrożenie dotyczy także nas.

W programie naukowym  spotkania wiele uwagi poświęcono omawianiu nowych technik ciągłego monitorowania glikemii oraz podawania insuliny. Wydaje się, że  budowa „pętli zamkniętej”, a więc połączenia pompy insulinowej z ciągłym monitorowaniem glikemii jest dość realna w ciągu najbliższych kilku lat.  Badania w tym zakresie są zaawansowane.

Ważnym punktem programu były prezentacje podejmowanych  metod prewencji rozwoju,  czy też jego spowalniania, cukrzycy typu 1.

W tym punkcie programu zaprezentowane było  wstępne doniesienie autorki polskiej prof.  A. Szypowskiej   o zastosowaniu probiotykow jako leków wspomagajacych funkcje komórek β w świeżo rozpoznanej cukrzycy typu 1.

Kolejna prezentacja dotyczyła zastosowania antagonistów receptora N-metylo-D-asparaginianu (NMDA) w prewencji i leczeniu cukrzycy typu 1.  W badaniach eksperymentalnych wykazano,  że   hiperglikemia i cukrzyca powodują znaczny wzrost ekspresji nerkowych receptorów NMDA w nerkach, a przedłużone leczenie antagonistami NMDA zmniejsza progresję nefropatii w mysim modelu cukrzycy typu 1.

Przedstawiono równiez wstępne wyniki  rozpoczetego programy polegającego na podawaniu u dzieci w wieku 4-7 lat doustnych preparatów insuliny u dzieci,  u których w  pierwszych 3 latach życia stwierdzono genetyczne zagrożenie rozwojem cukrzycy typu 1. Na razie program ten jest w początkowej fazie badań.

Jedna z prezentacji dotyczyła zastosowania   autoantygenu GAD-alum dloa prewencji procesu niszczenia komórek β przez procesy autoimmunizacji.

Wybrane pozycje piśmiennictwa

Chwalba A,  Otto-Buczkowska  E.  Participation of the microbiome in the pathogenesis    of diabetes mellitus  Clin Diabetol 2017;6(5):178-181. DOI: 10.5603/DK.2017.0029

Effects of Lactobacillus rhamnosus GG and Bifidobacterium lactis Bb12 on beta-cell function in children with newly diagnosed type 1 diabetes: a pilot study.  Agnieszka Szypowska 

NMDA receptor antagonists for the prevention and treatment of human type 1 diabetes mellitus.  Alena Welters  

Detect and prevent type 1 diabetes (T1D) during infancy and early childhood: start of a screening and trial program in Europe – an initiative of The Global Platform for the Prevention of Autoimmune Diabetes (GPPAD*) *: Funded by The Leona M. and Harry B. Helmsley Charitable Trust. von dem Berge T,  Winkler C,   Kordonouri O. et al.  and the GPPAD Study Group

 Autoantigen (GAD-alum) given into lymph-nodes together with oral vitamin D to preserve beta cell function in type 1 diabetes. The DIAGNODE-1 pilot trial.  Johnny Ludvigsson